Web orrialdeko edukinera joan

Bidasoako XIV. Nazioarteko Zinemaldi Arkeologikoa

FICAB_XIV

Palmares

  • Jaialdiko Sari Nagusia: "Mongoliako sarkofago izoztua". Cédric Robion.
  • Publikoaren Sari Berezia: "Arto jainkoaren dantza". David Lebrun.
  • Zientzi dibulgazioaren ARKEOLAN Saria: " Arles-Rhône 3: ibaitik museora". Lucas Reboul.

Neurri handi batean, gogoratzen duguna gara, hori baita azken batean ikasi duguna. Hain gurea den ni horretan, lehen pertsonan –zuzenean edo zeharka- bizitutako eszena asko eta asko daude. Soinuekin eta ahotsekin laguntzen ditugu, eta zaporeekin eta usainekin lotzen ditugu. Eta, nork ez dauzka kateatutako film-fotograma hunkigarri batzuk eszena horien artean?

Bai, zineaz baliatuz Paris erromantikoa, Bosgarren Hiribidearen bitxi-dendak eta Floridako kostaldeko manglareak bisitatu ditugu; Gandhirekin egon gara bere epopeia bakezalean; Mozartekin, musika sorkuntza bikainetan, eta Marie Curierekin eta neurri unibertsaleko pertsonaia ugariekin ere bai. Erreferentziak eman dizkigu gure bizitzak etxetzar biktoriarren erosotasunaren arabera kokatzeko, baita gerren izuaren, hondamendi eta kalamitateen aurreko beldurraren, berekoikeriaren, elkartasunaren, ondradutasunaren, gaixotasunaren aurrean eta gizakiaren pertsonalitatearen edozein adierazpenaren arabera ere bai, maila indibidualean edo kolektiboan.

Arkeologia zineaz hitz egiten dugunean, fikzioa alde batera uzten duen eta antzinako hondakinekin lotutako errealitateen aurkezpena ardatza duen zinematografia eremu batez ari gara. Baina tresna berberaz hitz egiten du, edertasunagatik edo istorio jakin bat kontatzeko beharrari erantzuteagatik hautatu diren eta mugimenduan dauden irudiekin, haren etenaldiekin, kadentziekin… doinuarekin. 

Bidasoako Nazioarteko Arkeologia Zinemaldi honen hamalaugarren edizioak bost kontinenteetako dokumentalak bildu ditu eta iraganaldiko episodioak erakusten dizkigute apartak diren testigantza andana batean kontzentratuak. Batzuek hitz egiten dute ordura arte birjinak ziren lurrak populatu zuten gizakien epopeiez; beste batzuek, berriz, eraikin bikainen eraikuntzaren inguruko enigmak planteatzen dituzte; hainbatek milaka urteko ingeniaritzaren monumentuak aurkezten dituzte edo kontserbazioarekin zein arkeologia ondarea aintzat hartzeko arazoen aurrean jartzen gaituzte. Munduan zehar denboraren luzeran gu eramateko adinako amets-dosia dute komunean denek.

Programa_XIV_FICAB_es_eu.pdf
XIV_FICAB_English_Francais.pdf

Fitxa teknikoa

FICAB XIV
Urtea: 2014
Data:: Azaroaren 14tik 22ra
Proiekzioak:
Ostirala 14: Aquarium. Donostia-San Sebastián
Astelehena 17, Asteartea 18, Asteazkena 19 eta Osteguna 20: Amaia KZ. Irun
Ostirala 21: FICOBA. Irun
Sari-banaketa Larunbata 22: Oiasso Erromatar Museoa
Sarrera dohainik
Pelikula guztiak jatorrizko bertsioan gaztelaniaz azpitituluekin proiektatuko dira
Proiekzioen ordutegiak gutxi gorabeherakoak dira

Egitaraua deskargatu

Batzorde antolatzailea

Belén Sierra. Irungo Udaleko Kultura Zinegotzia
Patxi Presa. Irungo Udalaren Kultura eta Kirol Arloko zuzendaria
Jokin Ormazabal. Irungo Udaleko Kulturako teknikaria
Cristina Aguirre. Oiasso Erromatar Museoko gerentea

Zuzendaritza

Mertxe Urteaga. Oiasso Erromatar Museoko zuzendaria

Idazkaritza

María José Noain Maura. Oiasso Erromatar Museoko jardueretako arduraduna

Epaimahaia

Presidentea:

Juan Santos Yanguas. Euskal Herriko Unibertsitateko Antzinako Historiako katedratikoa 

Batzordekideak:

Angel Illaramendi. Konpositorea .
Sergio Laburu. Argazkilaria eta zuzendaria.
Gilles Parent. Arkeologoa eta Valladolideko Unibertsitateko irakaslea.
Carlos Sanz. Arqueólogo y Profesor de la Universidad de Valladolid.


  • PROGRAMAZIOA

2014-ko Maiatzaren 14a, Ostirala

18:30. Egiptoko ur azpiko hiria: ezagutzera eman den kondaira. Produkzioa: Hoferichter & Jacobs GmbH. Zuzendaria: Tenhaven, Jan. Alemania, 2012, 52. Hizkuntza: Inglés.

16_Egipto

Iturriek kontatzen dutenaren arabera, Herakleion aspaldiko hiria Alejandria aldean zegoen, Egipton. Hala ere, K.o. VII. mendean, hiria itsas azpian murgildu eta pixkanaka ahaztua izan zen, arkeologia misio batek eta ur azpiko indusketa batzuek hiriaren kokapena ahalbidetu duten arte. Pixkanaka agertu dira garai batean bizitzaz beteriko toki baten hondakinak, tenplu ikaragarriekin, barkuekin, kanalekin eta kaiekin; kontua da faraoiek babesten zutela hiria Egiptorako ateetako bat zelako.
  
19:20. Arles-Rhône 3: ibaitik museora. Produkzioa: Kaleo. Zuzendaria: Reboul, Lucas. Francia, 2013, 30. Hizkuntza: Francés.

episode3_arlesrhone3___le_secret_des_cramiques___mixage____

2004. urtea; ibaiaren sedimentuak estalita, barku bat ateratzen da Rodanotik diziplina anitzeko talde baten lan konplexuari esker. Arkeologoek, berriztatzaileek eta urpekariek osatzen dute taldea. Une horretara arte, inork ezin zuen imajinatu erromatarren munduan ongien kontserbatutako ontzietako bat aterako zela argitara. Harekin batera, arkeologia material multzo interesgarri batek Antzinateko ibaietako nabigazioaz hitz egiten digu.
  
19:50. Luna Operazioa: Eguzki Erregearen ezkutuko pezioa. Produkzioa: ARTE France. Produkzioa: Grand Angle Productions. Zuzendaria: Perazio, Vincent Zuzendaria: Guerin, Pascal. Francia, 2012, 85. Hizkuntza: Francés.

59_Operation_Lune

“Luna” ontziak itsas barruan naufragatu zuen Toulonen parean, 1664ko azaroan, Iparreko Afrikako kostaldeetarako espedizio batetik itzultzen ari zela, barruan mila gizon zeudela. Baina Luis XIV Errege Eguzkiaren eta bere ingurukoen presiopean, azkar saiatu ziren tragedia ezkutatzen, eta ontzia ahaztuta geratu zen. 1993an deskubritu zen, 90 metroko sakoneran, itsasoan, eta arkeologoen lanak oso zailak izan ziren. Baina 20 urte beranduago, teknologia berriek azkenean ontzia esploratu ahal izatea ahalbidetu dute, zientifikoen jakintzari eta gailu teknologiko ikaragarriei esker.
  

2014-ko Maiatzaren 17a, Astelehena

19:00. Zinemaldia irekitzeko ekitaldia

  

19:30. Iraganaldia lurretik ateratzen. Produkzioa: National Film Development Corporation Malaysia (FINAS). Zuzendaria: Rahman, Harun. Malasia, 2009, 46. Hizkuntza: Inglés.

44_Unburying_The_Past

Malasiako ondare arkeologikoak milioi bat urte baino gehiago antzinatasuna dauka. Azken bi hamarkadetan, herrialdearen populaketak eta antzinako kulturek beste herrialdeetako interesa piztu dute, erakusketen eta erreportajeen bidez. Dokumental honek bertako aztarnategi garrantzitsuenak esploratzen ditu; haien artean, Perak-eko Gizonaren deskubrimendua dago, alegia Asiako Hego-ekialdeko giza hezurdura ia osoa; baliteke hezurdura hori  jaiotzetiko itxuragabetasun baten antzineneko adibidea izatea.
  
20:15. Australia, lehenengo gizakien abentura: uholde handiak. Produkzioa: ARTE France. Produkzioa: Contact Films. Zuzendaria: Butler, Martin Zuzendaria: Bentley, Dean. Francia, 2012, 53. Hizkuntza: Inglés.

58_Australia

Duela 15.000 urte, desizoztetik eratorritako urek estali zuten australiar kontinentearen %15, Nueva Guinea eta Tasmania lurraldeak isolatuz. Isolamendu horrek ondorio handiak izan zituen Tasmaniako biztanleen elikaduran, hizkuntzak, kulturan eta teknologian. Deskubrimendu arkeologikoen eta egun aborigenen ahozko tradizioaz, Australiako antzinako iraganaldia esploratzen du dokumentalak.
  
21:10. Guam: itsas oasisa. Produkzioa: Archaeological Legacy Institute. Zuzendaria: Greyhavens, Teal. Estados Unidos, 2013, 26. Hizkuntza: Inglés.

15_Guam

Hurbilen dagoen kontinente gunetik ia 25.000 kilometroko tarte batez berezituta, Mendebaldeko Pazifikon kokatutako Guam irla duela 3.500 bat urte kolonizatu zuen gizakiak. Lehenengo kolonizatzaile haiek parte hartu zuten ozeanoen bidez egindako gizakien migrazio handi batean eta chamorro izenez ezagutzen diren uhartediko jatorrizko biztanle bilakatu ziren. Haien kultur identitateak bizirik irauten du kolonialismoa, gerraren suntsipena eta egungo ekonomia globalaren eragina gorabehera.
  

2014-ko Maiatzaren 18a, Asteartea

18:30. Arkeologia bidaia Corrèze-n. Produkzioa: Court-Jus Production. Zuzendaria: Geoffroy, David. Francia, 2013, 14. Hizkuntza: Francés.

53_Voyage_Correze

Frantziako Corrèze eskualdeak erromatar garaiko ondare arkeologiko garrantzitsua du.Dokumentalak inguru horretako santutegi eta mausoleo garrantzitsuenak esploratzen ditu aireko argazkien eta 3D-ko bihurketen bidez.Laguntza elementu horiek garai haietan eskualdea populatu zutenen erlijioa ulertzen laguntzen digute.
  
18:45. Mongoliako sarkofago izoztua. Produkzioa: ARTE France. Produkzioa: Agat Films. Zuzendaria: Robion, Cédric. Francia, 2013, 53. Hizkuntza: Francés.

60_Sarcofago_congelado_Mongolia

Mongoliako estepa izoztuen erdian, arkeologia espedizio franko-mongol batek gerlari eszita baten sarkofagoa deskubritu du. 2.300 urteko antzinatasuna du. Arkeologoek galderak egiten dituzte nomada kazajarren eta Ekialdeko esziten egungo populazioen berdintasunei buruz; izan ere, lurralde haiek populatu zituzten duela 2.000 urte. Indusketaren emaitzak eta etnoarkeologia bateratzen dira.
  
19:35. Urpeko jainkoen hiria. Produkzioa: Media Promocja. Zuzendaria: Cozac, Zdzislaw. Polonia, 2013, 44. Hizkuntza: Inglés.

40_Miasto

Wolin itsas Baltikoko kostaldeko hiri poloniar txiki bat da, antzinako kondairekin lotuta dagoena. Haietako batek gaur egun urpean dagoen Wineta hiri oparoaz hitz egiten du; beste batek Jomsborg izeneko gotorleku bikingo baten historia kontatzen du, azken honen historia antzinako eskandinaviar leinuetan dago bilduta. Arkeologiak kondaira horiek azken urteetako indusketek argitan utzitako egungo errealitatearekin aurrez aurre jartzea ahalbidetu du. Film honekin ikerketa horien emaitzak ezagutzeko aukera izango dugu eta, berreraikitze birtualei eta birsortze historikoei esker, Erdi Aroko Wolinera lekualdatu ahalko gara.
  
20:20. Xochicalco, denbor gurtzeko aldarea. Zuzendaria: Ortega, Alicia Zuzendaria: . México, 2014, 12. Hizkuntza: Náhuatl.

47_Xochicalco

Xochicalcoko mexikar aztarnategia loratu zen K. o. VII.-X. mendeen artean. Harrizko monumentuek hiri oparo batez hitz egiten digute. Bertara, begirada poetiko batez hurbilduko gara; aztekek erabiltzen duten náhuatl hizkuntzaz baliatuz, narratzaile baten ahotsak Erdialdeko Amerikako kolonaurreko kulturen mitologia aurkeztuko du.
  

2014-ko Maiatzaren 19a, Asteazkena

18:30. Harriko Aroaren soinuak. Produkzioa: Petrus van der Let Filmproduktion. Zuzendaria: Petrus van der Let. Austria, 2014, 44. Hizkuntza: Alemán.

SEL_Albin_Paulus_Doppelflte

Bobidoen adarrak, zeramika danborrak, hezurrezko txirulak eta zunbadoreak dira duela 7.000 urte erabiliko ziren musika-tresna batzuk. Haien erabileraz ez da asko jakiten, ezta egurrezko oholesiak eta hainbat sarrera dituzten barruti biribilen erabileraz ere. Austriako behealdean daude kokatuta eta Neolitiko garaikoak dira. Zertako erabili ziren? Arkeologoek hainbat interpretazio proposatu dituzte beraien funtzioari buruz: gurtzeko tokiak, jokoetarako guneak edo egutegi-egiturak ziren, haien sarrerak udako eta neguko solstizioa adierazten zutela.
  
19:15. Historiarako txartela. Produkzioa: Imagina AE. Zuzendaria: Lapatas, Yiannis V. . Grecia, 2014, 67. Hizkuntza: Inglés.

26_PassageHistory

Antzinako Grezian, Joko Panhelenikoak kirol lehiaketa batzuk ziren. Hiri greziar guztietako ordezkariak biltzen ziren eta erlijio-oinarri bat zein eduki politiko garrantzitsu bat zeukaten joko horiek. Ezagunenenak Olinpiar Jokoak badira ere, Nemea hirian egiten ziren topaketa horiek. Stephen Miller irakaslea indusketak egiten aritu da 40 urteetan arkeologia aztarnategi honetan eta hondakin esanguratsu batzuk aurkitu ditu; hala nola lasterketak egiten ziren estadioarenak. Bertako zientzia ikerketan lagundu ez ezik bizitza ere eman dio joko berri batzuk antolatuz, duela 2.300 urte egin ziren jokoak berriro egiten ahalegintzen ari direla.

  
20:20. Antzinako arkitektoen misterioak. Produkzioa: Camera One. Zuzendaria: Warriner, Gray . Estados Unidos, 2013, 60. Hizkuntza: Inglés.

42_Misteries_architects

Gaur egun AEBkoa den Ohio ibaiko bailaran, duela 2.000 bat urte hasi ziren lurrezko egitura erraldoi batzuk forma geometrikoekin. Haiek guztiak prezisio handiz daude diseinatuta, koadroak, zirkuluak eta oktogonoak egituratuz. Gainera, neurketa unitate estandar baten araberakoak dira. Arkeologoek eraikitzaileak Hopewell kulturarekin identifikatu dute eta egiturak egutegi astronomiko gisa erabiltzen zirela ikusi dute.
  

2014-ko Maiatzaren 20a, Osteguna

18:30. Etorkizuna duen iraganaldia: Arkeologiatik munduko ondarera. Produkzioa: Universidad Complutense de Madrid. Zuzendaria: Castillo, Alicia. España, 2014, 61. Hizkuntza: Castellano.

51_Pasado_con_futuro

Zer da Arkeologia?Zer da ondarea?Alde handia dago pertsona adituek edo ondarearen kudeaketaz arduratzen direnek horretaz duten ideiaz eta gizarteak antzematen duenaren edo preziatzen duenaren artean.UNESCOk aitortutako Munduko Ondare tokiak dira iraganaldiak orainean duen garrantziaren probarik argiena.Baina horren atzean dagoen lanari esker Kultura Ondareaz disfrutatu ahal da eta, bereziki, Arkeologiaren ikuspegitik, ia ezezaguna da publiko handiarentzat.

  
18:30. Arto jainkoaren dantza. Produkzioa: Night Fire Films. Zuzendaria: Lebrun, David. Estados Unidos, 2014, 96. Hizkuntza: Inglés.

09_Dance_Maize_God

Azken berrogeita hamar urteetan, Maiatarren arteko ontzi pintatuak sartu dira mundu zabaleko bilduma publikoetan eta pribatuetan.Pieza horiek ate bat ireki diote iraganaldi maiatarrari, bere historiari, bere mitologiari eta bere eguneroko bizimoduari.Baina arkeologia ondare horren %90 maiatarren erregeen hilobietatik arpilatu direnez, kontua ez da bakarrik haien balio artistikoak eta arkeologikoak baizik eta eztabaida etiko bat irekitzea arpilatze arkeologikoari buruz.

  

2014-ko Maiatzaren 21a, Ostirala

18:30. Gatzaren erreinua. 7000 urteko historia Hallstatt-en. Produkzioa: Diputación de Alicante. Departamento de Imagen. Zuzendaria: Rodes Sala, Domingo. España, 2013, 22. Hizkuntza: Castellano.

54_Hallstatt

Hallstatt austriar Alpeen erdian kokatutako herri txiki bat da.Aspaldiko garaietatik, haren mendietako harkaitzaren gatzaren ustiaketarekin egon da lotuta; izan ere, mendeetan aktiboan egon da.Hala ere, Europar Historiaurrerentzat duen garrantziak eman dio nabaritasuna eta mundu mailako ospea, eta horri esker merezi izan zuen UNESCOk 1997an, Gizon-emakume guztien Ondare gisa aitortu izana.

  
18:50. Antzinako burdinaren bila. Produkzioa: Elhuyar Fundazioa. Zuzendaria: Zubia, Bego. España, 2014, 29. Hizkuntza: Castellano.

48_Hierro_antiguo

Burdin Arotik XIV. mendera arte, burdina mendiko burdin oletan edo haizeoletan ekoiztu zen, besoen indarrarekin.Euskal Herrian ehunka katalogatu dira eta, haien deskribapen zehatza egin ez bada ere, labe haietan erabiltzen zen teknika ez da zehazki ezagutzen.Arkeologoek ekoizteko modu hura berreskuratu nahi dute eta horretarako, Arkeologia Esperimentala erabiltzea bezalakorik ez dago, eta haizeoletan egiten zen lan prozesua erreproduzitu dute.

  
19:20. Akueduktuak. Produkzioa: Digivision. Zuzendaria: Muñiz, José Antonio. España, 2013, 57. Hizkuntza: Castellano.

34_Acueductos

Erromatarren jeinua gehien nabarmendu zuen eremuetako bat ingeniaritza eremua izan zen.Topografia eta eraikuntza menderatzen dituztenez, obra ikaragarriak egin zituzten eta haien artean akueduktuak nabarmentzen dira. Dokumental honek akueduktu horietako bat eraikitzeaz arduratzen den ingeniariaren lepoan jartzen du ikuslea, eta irudi errealekin konbinatutako ordenagailuzko simulazio ikusgarriez baliatuz ikusleari laguntzen dio ulertzen zein baliabide teknikok ahalbidetu zituzten antzinateko ur-hornidura ikaragarri haiek egitea.

  
20:20. Petrarako bidea. Produkzioa: Media Venice Comunicazione. Zuzendaria: Castellani, Alberto. Italia, 2013, 55. Hizkuntza: Italiano.

12_Petra

1812an, Johann Ludwig Burckhardt sartu zen lehen aldiz Petran. Bera izan zen altxor arkeologikoetarako sarbidea izan zuen mendebaldeko lehen pertsona. Dokumental honek egunkari gisa birsortzen du esploratzaile suitzarra hiri nabatearaino gidatu zuen bidaia. Bidaiari musulman gisa, Jordaniako kokapen historiko eta arkeologiko ugariren berri izan zuen ezkutuan, hala nola Gerasa hiri erromatarra eta Madabako mosaiko izugarria.
  

2014-ko Maiatzaren 22a, Larunbata

20:00. Sari-banaketa + Kamerata Oiasso kontzertua

  

Festival Internacional de
Cine Arqueologico del Bidasoa
Museo Romano Oiasso
Eskoleta, 1. 20302 Irun
Tfno.: (+34) 943-63 93 53
E-mail: ficab.oiasso@irun.org
Facebook
Colaboradores

Diario Vasco

Orrialdearen hasierara joan