Fage, Luc-Henry

Nor sartuko zen 300 metro Aveyrongo sakaneko leize baten hondoan han 400 estalagmita hautsik baino gehiagok osatutako egitura batzuk eraikitzeko? Noiz gertatuko zen? Eta batez ere, zergatik? 1990. urtean Tarn-et-Garonneko espeleologo gazte batek leizea aurkitu zenetik, arkitektura harrigarri horrek inoiz ez ditu bere sekretuak erakutsi. 2014an, ikertzaile talde batek erabaki zuen Borniquèleko leizera itzultzea enigmaren amaiera ebatzi ahal izateko. 4 urtez jarraitu genituen haien ikerketa lanak. Kamera bat inoiz iritsi ez den lekuetara iritsi gara, bisitari bakar bat ere inoiz sartu ezin izango den lekuetara. Gure garaiko aurkikuntza arkeologiko garrantzitsuenetako batean izan gara ikertzaileekin batera. 

Bruniqueleko kobazulo batean (Frantziako hego-ekialdean) zirkulu bat eratuz jarritako estalagmita hautsiak aurkitu berri izanak adierazten du gizakia uste baino askoz ere lehenago hasi zela kobazuloak okupatzen. Giza historiako zaharrenetakoak dira egitura antropiko horiek, eta, gainera, su hondarrek frogatzen dute Homo Sapiens gizakiak baino are lehenago Neanderthalgo gizakiak bazekiela sua erabiltzen leku ilun eta itxiak argitzeko.